Geçmişte çocuk dendiğinde akıllara parklarda ve sokaklarda oynanan oyunlar gelirken, son yıllarda bu etkinlikler evlerde, internet salonlarında, akıllı telefon veya bilgisayar başında gerçekleştirilen sanal etkinliklere dönüşmüştür. Günümüzde çocuk ve ergenler hatta yetişkinlerde kullanımı giderek yaygınlaşan dijital oyunlar, dijital oyun bağımlılığı kavramını gündeme getirmiştir.
Dijital Oyun Bağımlılığı Nedir?
Dijital oyun bağımlılığı, oyunların aşırı ve kontrolsüz kullanımı, oynama süresini kontrol edememe, diğer etkinliklere karşı ilgi kaybı, olumsuz sonuçlarına rağmen oynamaya devam etme ve oyun oynayamadığında yoksunluk hissetme gibi belirtileri içerir. Son zamanlarda, dijital oyun bağımlılığı nedeniyle psikiyatri kliniklerine başvurular artmış, aileler destek ve çözüm arayışlarına girmiştir.
Dijital Oyun Bağımlılığının Zararları
- Düşük akademik başarı
- Uyku düzeninin bozulması
- Sağlıksız beslenme alışkanlıkları (abur cubur, fast food tüketimi)
- Yetersiz fiziksel egzersiz ve sedanter (hareketsiz) yaşam bağlı obezite
- Kas-iskelet sistemi sorunları (uzun süre masa başında oturmaya bağlı)
- Öz bakımda yetersizlik
Şiddet İçeren Oyunların Etkileri
Şiddet içeren dijital oyunlar çocuk ve ergenlerde çeşitli psikososyal bozukluklara yol açabilir. Bu oyunların aşağıdaki olumsuz etkileri olduğu bildirilmektedir:
- Yalnızlık, depresyon ve anksiyete
- Dikkat sorunları ve okul başarısında düşme
- Düşük empati ve yaşam doyumunun azalması
- Saldırganlık, şiddet eğilimi ve olumlu sosyal davranışlarda azalma
- Düşmanca duygu ve davranışlarda artış
- Şiddete karşı duyarsızlaşma ve normalleştirme
Dijital Oyun Bağımlılığını Önlemek İçin Ne Yapılmalı?
Çocuklarda ve ergenlerde birçok sorunu beraberinde getiren dijital oyun bağımlılığının erken dönemde önlenmesi ve tedavi edilmesi önemlidir. Özellikle, bu bozukluğun aile içi çatışmaların olduğu ortamlarda daha fazla görüldüğü, ancak ebeveyn-çocuk/ergen arasındaki yapıcı ve güçlü ilişkilerin bağımlılığı azaltabileceği bilinmektedir.
Ailelerin Bilmesi Gereken Önemli Sorular
- Normal oyun oynama süresi ne kadar olmalı?
- Normal ve problemli oyun oynamayı nasıl ayırt edebilirim?
Eğer çocuklarının dijital oyun bağımlılığı açısından risk altında olduğunu düşünen ebeveynler varsa ve tedavi için ne yapacakları konusunda destek almak istiyorlarsa, psikiyatrik danışmanlık almaları önemlidir.
